Dubbel blind- een simpele uitleg

Dubbel blind is een term die we in de wetenschap gebruiken voor een kenmerk van wetenschappelijk onderzoek waarbij zowel de proefleider als de proefpersoon niet weten in welke conditie de proefpersoon is ingedeeld. Om het effect van een manipulatie zo zuiver mogelijk te kunnen meten, moet je proberen alle factoren die het gedrag kunnen beïnvloeden uit te sluiten.

De conditie bepaald welke manipulatie de proefpersoon ontvangt. In de experimentele conditie ontvangt de proefpersoon de manipulatie waarvan we het effect we willen weten. Het verschil tussen het gedrag van de proefpersonen in de experimentele conditie vergeleken met de neutrale conditie, is het meetbare effect van de manipulatie.

Belang onwetendheid proefpersoon
Het is belangrijk dat de proefpersoon niet weet in welke conditie hij ingedeeld is, omdat het weten ervan invloed kan hebben op het gedrag van de proefpersoon. Een proefpersoon past bewust of onbewust zijn gedrag aan in de richting van het gedrag dat hij denkt dat de onderzoeker verwacht. De verandering van het gedrag is dan niet alleen toe te wijzen aan het effect van de conditie.

Voorbeeld: Een proefpersoon laat ander gedrag zien wanneer hij weet dat hij een alcohol vrij biertje heeft gekregen, dan bij een alcoholisch biertje.

Belang onwetendheid proefleider
Het is ook erg belangrijk dat de proefleider niet weet in welke conditie de proefpersoon is ingedeeld. Het weten van de conditie van de proefpersoon heeft  invloed op de verwachting van het gedrag van de proefpersoon.  Deze verwachting heeft direct invloed op het gedrag van de proefpersoon en de verwachting heeft indirect invloed op het gedrag van de proefpersoon via de verandering van het gedrag van de proefleider.

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedin

4 gedachten over “Dubbel blind- een simpele uitleg

  1. Wat goed dat je je zo inzet voor deze groep mensen. Het klinkt alsof LFG hinder een onderwerp is dat veel te weinig aandacht krijgt en dat zeker je moeite waard is. Ik ben er na je mailtje meteen over beginnen lezen op http://laagfrequentgeluid.nl/ etc, maar het is me nog niet helemaal duidelijk. Ik zal je mijn vervolgvragen per email sturen (Red. Dit is een kopie, eerste reactie is per ongeluk verdwenen tijdens website migratie)

  2. Beste Hagar,

    Dank voor je antwoord op mijn vraag. Ik stelde de vraag aangezien ik de laatste jaren mij aan het specialiseren ben in het verrichten van onderzoek naar hinder door laagfrequent geluid. Er zijn veel mensen die zeer veel last hebben van hinderlijke lage bromtonen. Mijn onderzoeken hebben tot doel het opsporen van de bron van het laagfrequente geluid. Vervolgens kan geprobeerd worden om die bron uit te schakelen. Dat deze onderzoeken nodig zijn blijkt uit de grote overlast die de mensen ondervinden. Sommigen zijn door de hinder aan de medicatie. Zie voor een goede omschrijving van dit probleem de website van de Stichting Laagfrequent Geluid.
    De financiering van de laag frequent-onderzoeken vormt vaak een probleem. Vaak betreft het mensen uit de onderste sociale lagen van de samenleving, die niet gemakkelijk het probleem kunnen ontvluchten door te verhuizen. De financiële middelen zijn daartoe niet toereikend.
    Mijn idee is om ziektekosten verzekeraars zover te krijgen mijn onderzoeken te financieren. Maar daarvoor moet ik met goede bewijzen komen met betrekking tot de effectiviteit ervan.
    En hier komt het dubbelblind-ondrrzoek om de hoek kijken. Net als een chirurg, kan ik geen onderzoek uitvoeren zonder dat ik zelf of de gehinderde ervan op de hoogte is.

    Ik verwacht dan ook dat ik hierin nog een lange weg heb te gaan.

    Bovenstaande deel ik je eigenlijk meer ter info mee dan dat ik er nog een vraag aan koppel.

    Met vriendelijke groet,
    Henk Jan Meilink
    (Biuwfysicus / Akoesticus)

  3. Goede vraag Henk-Jan!
    Bij chirurgische operaties is dubbelblind onderzoek helaas onmogelijk. Het is onmogelijk een chirurg onwetend te laten over de ingreep die hij toepast.
    Het is in het geval van een chirurgische ingreep theoretisch wel mogelijk een eenzijdig blind onderzoek toe te passen waarbij je de proefpersonen in onwetendheid laat of je tijdens zijn narcose alleen maar de huid opensnijdt en weer dicht naait of echt de te onderzoeken ingreep toepast.
    Deze methode wordt echter vaak ethisch afgekeurd, omdat je mensen in de controlegroep die echt ziek zijn in de waan laat dat ze een operatie krijgen, terwijl je die niet uitvoert.
    Meestal wordt daarom gekozen de patiënten in de controlegroep een eerder wel al bewezen tot dan toe effectiefste operatie te geven, en te vergelijken met de te onderzoeken nog niet bewezen methode die we geven aan de behandelgroep.

    De Richtlijnen in Nederland raden aan te kiezen voor evidence based practice, dat is de behandeling te kiezen waarvoor het meeste/beste bewijs is van werkzaamheid bij de meeste mensen. De verschillende verzekeringen kiezen zelf wat ze vergoeden, maar meestal volgen ze daarin de richtlijnen.

    ps. Discl. Ik ben psycholoog en neurowetenschapper, geen chirurg dus geen expert op het gebied van chirurgische operaties

  4. Hoe een dubbelblind onderzoek wordt gedaan bij geneesmiddelen, daar kan ik me iets bij voorstellen. Maar hoe wordt dat gedaan bij een operatie?

    Ik heb gehoord dat een dubbelblind onderzoek met positief resultaat een voorwaarde is voor vergoeding door een ziektekostenverzekeraar! Hoe zit dat dan bij een operatie?

Geef een reactie